Η συγγραφέας στρέφει το στυλό εναντίον της ίδιας
Αυτή τη φορά γράφω εγώ, η συγγραφέας γράφει.
Αυτή είναι η τελευταία εργασία που μου ανατέθηκε: να γράψω μια ιστορία για την εμπειρία μου εδώ στο Bella Vista. Μπορεί να φαίνεται εύκολο να γράφεις για τον εαυτό σου αντί για τις ιστορίες άλλων ανθρώπων, αλλά δεν είναι. Τουλάχιστον για μένα, δεν είναι.
Ένας δρόμος που δεν έπρεπε ποτέ να οδηγήσει εδώ
Θυμάμαι πολύ καλά όλη την πορεία που με οδήγησε σε αυτό το όμορφο μέρος, τις Μπενίτσες. Δεν ήταν γραφτό να βρεθώ εδώ. Είχα υποβάλει αίτηση για πρακτική άσκηση στις Βρυξέλλες και με είχαν επιλέξει. Απλώς δεν είχαν αναφέρει ότι χρειαζόταν άμεση απάντηση. Έπρεπε να περιμένω την κατάταξη του πανεπιστημίου μου για να μάθω αν είχα κερδίσει την υποτροφία Erasmus ή όχι. Έτσι, η εταιρεία αποφάσισε να ανακαλέσει την προσφορά ακριβώς την ημέρα που ετοιμαζόμουν να στείλω την αίτησή μου στο πανεπιστήμιο. Ενημέρωσα το πανεπιστήμιο μου και οι καθηγητές μου είπαν ότι δεν ήταν δικό μου λάθος και ότι η αίτησή μου θα ληφθεί υπόψη ούτως ή άλλως. Έτσι, υπέβαλα αίτηση. Έναν μήνα αργότερα έλαβα την ειδοποίηση ότι είχα κερδίσει την υποτροφία. Ωραία, αλλά δεν είχα πια πρακτική άσκηση. Είχα αρχίσει πραγματικά να πιστεύω ότι ήμουν καταραμένη.
Όταν η ζωή ανατρέπει τα σχέδιά σου
Είχα ήδη υποβάλει αίτηση για πρακτική άσκηση Erasmus τον προηγούμενο χρόνο και όλα πήγαν καλά. Ήμουν έτοιμη να πάω στην Αγγλία, αλλά ακριβώς έναν μήνα πριν την αναχώρησή μου ο πατέρας μου έπαθε εγκεφαλικό. Φυσικά, δεν πήρα εκείνη την πτήση. Δεν επέστρεψα καν στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Έμεινα στο σπίτι, ή καλύτερα, στο νοσοκομείο. Παρεμπιπτόντως, χώρισα με τον φίλο μου, επειδή ζήλευε που κέρδισα την υποτροφία και μου είπε ότι δεν την άξιζα. Μαντέψτε ποιος πήρε την υποτροφία που αρνήθηκα; Ναι, την πήρε αυτός. Ωστόσο, επιστρέφοντας στο φετινό έτος, παρά την αίσθηση ότι ήμουν καταραμένη, άρχισα να ψάχνω για μια νέα πρακτική άσκηση…
Η πρακτική άσκηση που μου φάνηκε σαν σημάδι
Το δεύτερο βήμα που με έφερε εδώ ήταν η αγγελία για την πρακτική άσκηση. Μόλις βρήκα την αγγελία, έστειλα αμέσως το βιογραφικό μου. «Πρακτική άσκηση δημιουργικής γραφής στην Κέρκυρα»; Πλάκα μου κάνεις; Θα μου ζητούσαν να γράψω; Δίπλα στη θάλασσα;
Πάντα μου άρεσε να γράφω, αλλά ποτέ δεν έλαβα μέρος σε διαγωνισμούς ούτε σκέφτηκα να δημοσιεύσω κάποιο από τα κείμενά μου.
Η θάλασσα. Η θάλασσα πάντα σήμαινε πολλά για μένα. Είναι το μέρος όπου πηγαίνω όταν πονάω. Όχι επειδή είναι γεμάτο πάρτι και διασκέδαση, αλλά επειδή είναι το μέρος όπου βρίσκω ηρεμία. Η θάλασσα έχει τη δύναμη να ηρεμεί την αδιάκοπη ψυχή μου και να οργανώνει τις χαοτικές σκέψεις μου. Και ακόμα και όταν η θάλασσα είναι ταραγμένη, απλά κάθομαι και ακούω τον οργισμένο ήχο των κυμάτων που σκάνε στα βράχια. Ακόμα και η φύση δεν είναι πάντα απλή και ισορροπημένη.
Είχα την αίσθηση ότι η αγγελία είχε δημιουργηθεί ειδικά για μένα, ότι με περίμενε για να υποβάλω την αίτησή μου. Και το έκανα, χωρίς δισταγμό. Την επόμενη μέρα έλαβα ένα email στο οποίο με ρωτούσαν αν είχα δημοσιεύσει κάτι ή αν είχα blog. «Ναι, έχω μια σελίδα στο Facebook! Α, αλλά όλα τα κείμενά μου είναι στα ιταλικά…»
Άρχισα να πιστεύω ότι δεν θα έπαιρνα ποτέ τη θέση. Μετά από αυτό, τα πράγματα χειροτέρεψαν ακόμα περισσότερο. Μου ζητήθηκε να απαντήσω σε κάποιες κριτικές και, στην πραγματικότητα, τα πήγα πολύ άσχημα. Ήμουν υπερβολικά τυπική εκεί που έπρεπε να είμαι δημιουργική. Παρ’ όλα αυτά, η Ανθή ήθελε να κάνουμε μια συνέντευξη και ήξερα ότι ήταν η τελευταία μου ευκαιρία να πάρω τη θέση. Είχα ήδη τα σκατώσει και είχα ελάχιστες πιθανότητες να πετύχω. Περιττό να πω ότι τα σκάτωσα και στη συνέντευξη. Πραγματικά δεν ξέρω τι έπεισε την Anthea να πει τελικά εκείνο το ευλογημένο «Ναι, μπορείς να έρθεις». Το θεώρησα ως δώρο. Και τώρα ξέρω ότι ήταν, η Anthea μου είχε δώσει ένα δώρο που άλλαξε τη ζωή μου.
Να είσαι η εκλεκτή, παρά τα πάντα
Πάλεψα σκληρά για να φτάσω στις Μπενίτσες. Ήταν Νοέμβριος και έπρεπε ακόμα να περάσω την τελευταία μου εξέταση τον Ιανουάριο και να αρχίσω να γράφω τη διατριβή μου, την οποία έπρεπε να παραδώσω μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου.
Η απώλεια, ο θρήνος και η θέληση να συνεχίσουμε
Στα τέλη Νοεμβρίου, ο πατέρας μου πέθανε από καρδιακή προσβολή. Δεν ξέρω από πού βρήκα τη δύναμη να κάθομαι στον καναπέ μου, μέρα με τη μέρα, προσπαθώντας να θυμηθώ όλους αυτούς τους κινέζικους χαρακτήρες, γράφοντας τη διατριβή μου όλη τη νύχτα. Δεν άφησα χρόνο στον εαυτό μου να θρηνήσει τον χαμό του πατέρα μου, γιατί ήθελα να αποφοιτήσω. Έπρεπε να κλείσω αυτό το κεφάλαιο της ζωής μου.
Είχα χάσει τον πατέρα μου και τον άνθρωπο που αγαπούσα. Χρειαζόμουν απεγνωσμένα κάτι στο οποίο να πιστέψω, κάτι που επέλεξα ακολουθώντας την καρδιά μου. Ο μπαμπάς μου ήταν άρρωστος εδώ και έντεκα μήνες και ήμουν κι εγώ άρρωστη από το να τον βλέπω σε αυτή την κατάσταση. Χρειαζόμουν να κρεμαστώ από την ελπίδα ότι η ζωή μου θα μπορούσε να αλλάξει, αλλιώς ένιωθα ότι θα ήμουν χαμένη για πάντα. Χρειαζόμουν να νιώσω ζωντανή. Πέθαινα εσωτερικά για σχεδόν ένα χρόνο, ελπίζοντας ότι θα γινόταν καλύτερα και καταρρέοντας όταν έπρεπε να αποδεχτώ ότι η κατάσταση μόνο προς τα κάτω μπορούσε να πάει. Σήμερα, υποθέτω ότι η δύναμη που με ώθησε ήταν, πρώτον, η συνειδητοποίηση ότι το μόνο που όφειλα στον πατέρα μου ήταν να είμαι ευτυχισμένη και, δεύτερον, το γεγονός ότι ήθελα τόσο πολύ αυτή την πρακτική άσκηση.
Πάλεψα σκληρά και τα κατάφερα. Αποφοίτησα με άριστα, υποβάλλοντας μια διατριβή με θέμα «η έννοια του θανάτου στην αρχαία κινεζική κουλτούρα». Πάλεψα τόσο σκληρά γιατί κάτι με ωθούσε προς αυτή την κατεύθυνση. Ίσως ήταν αυτό που μου είπε η Ανθή κατά τη διάρκεια της συνέντευξής μας, όταν της ανέφερα ότι η προηγούμενη εταιρεία είχε κάνει πίσω. «Όλα συμβαίνουν για κάποιο λόγο.»
Αφήνοντας τον φόβο πίσω στον διάδρομο
Είχε απόλυτο δίκιο. Όταν το αεροπλάνο για την Κέρκυρα απογειώθηκε, δεν μπορούσα να σκεφτώ και πολλά, γιατί ακόμα δεν μπορούσα να πιστέψω ότι το όνειρό μου γινόταν πραγματικότητα. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι τα κατάφερα πραγματικά και ότι επιτέλους ξεκινούσα μια νέα περιπέτεια.
Υπήρχε επίσης ένα μέρος μου που φοβόταν να βγει από τη ζώνη άνεσής μου, να φύγω μόνη μου από το σπίτι. Ένιωθα χαζή που φοβόμουν, αλλά ήταν η πρώτη φορά που έλειπα από το σπίτι για περισσότερο από δύο εβδομάδες.
Τέλος πάντων, μόλις το αεροπλάνο απογειώθηκε, αποχαιρέτησα τους φόβους μου και υποδέχτηκα ό,τι κι αν ερχόταν. Και αυτό που ήρθε ήταν μια καταπληκτική και αξέχαστη έκπληξη.
Όταν σου κάνουν την ερώτηση που αποφεύγεις
Η πρώτη έκπληξη ήρθε την πρώτη μου μέρα στη δουλειά: το αρχικό μου καθήκον ήταν να γράψω μια έκθεση για τη φράση «ακολούθησε τα όνειρά σου, αλλιώς τα όνειρά σου θα σε ακολουθήσουν». Δεν ήταν δύσκολο για μένα να σχολιάσω αυτή τη φράση, αλλά το σοκ ήρθε όταν η Ανθή με ρώτησε: «Ποια είναι τα όνειρά σου; Θέλω να γράψεις για τον εαυτό σου, θέλουμε να σε γνωρίσουμε εδώ». Για όνομα του Θεού! Είχα παλέψει τόσο καιρό για να ξεχάσω τα όνειρά μου, για να προσαρμοστώ στους νέους στόχους που έθεσα στον εαυτό μου τα τελευταία τρία χρόνια. Τώρα, κάποιος μου ζητούσε να κοιτάξω μέσα μου.
Όνειρα που κρύβουμε ακόμα και από τον εαυτό μας
Έγραψα την έκθεση, προσποιούμενη ότι ακολουθούσα τα όνειρά μου. Στην πραγματικότητα δεν είπα ψέματα για τα όνειρά μου· έγραψα ότι το όνειρό μου στη ζωή ήταν να ταξιδεύω και να γράφω. Υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό, αλλά δεν είπα όλη την ιστορία. Γιατί; Επειδή ντρεπόμουν να παραδεχτώ ότι έχω εγκαταλείψει εντελώς το μοναδικό μου όνειρο, το οποίο περιλαμβάνει και τα δύο: το γράψιμο και τα ταξίδια. Νομίζω ότι θα σας αφήσω να μαντέψετε ποιο είναι αυτό το όνειρο. Αν έχετε κάποια ιδέα, μπορείτε να τη γράψετε στα σχόλια. Τέλος πάντων, τα όνειρά μου δεν έχουν σημασία τώρα (βλέπετε, το κάνω πάλι!), αυτό που έχει σημασία είναι ότι ήταν τόσο παράξενο για μένα να με ρωτήσουν για τον εαυτό μου.
Συνήθως, όταν πηγαίνεις να δουλέψεις κάπου, σου ζητείται βασικά να κάνεις τη δουλειά σου και να την κάνεις σωστά. Τίποτα περισσότερο. Όλα αυτά τα χρόνια στο πανεπιστήμιο, κανείς δεν μου ζήτησε ποτέ να δείξω τον εαυτό μου, να αφήσω να βγει η προσωπικότητα που είμαι. Αλλά τώρα αυτή η όμορφη αλλά παράξενη γυναίκα, με ένα λαμπερό χαμόγελο και ένα μεταδοτικό γέλιο, με κοίταζε στα μάτια τόσο βαθιά που φοβόμουν ότι θα μπορούσε να διαβάσει την καρδιά μου. Αυτή η γυναίκα μου έμαθε πολλά. Οι νύχτες που περάσαμε συζητώντας και ακούγοντας τις ιστορίες της άλλης ήταν αστείες και συγκινητικές ταυτόχρονα. Μερικές φορές γελούσαμε, κυρίως επειδή έχει το σπάνιο ταλέντο να κάνει αστεία αστεία για τα πάντα, να αναστρέφει την οπτική γωνία και να σου δείχνει τη φωτεινή πλευρά μιας κατά τα άλλα δυσάρεστης κατάστασης. Μερικές φορές, όμως, σχεδόν κλαίγαμε, και οι δύο μας, όταν μου έλεγε για τη ζωή της και τις επιλογές της και όταν της έλεγα πώς τα κατάφερα τα τελευταία δύσκολα χρόνια.
Ιστορίες, εμπιστοσύνη και δύο δυναμικοί χαρακτήρες
Η ιδέα να γράψω τις ιστορίες που μου διηγούνταν μου ήρθε σαν ένα παιχνίδι πινγκ-πονγκ. Ένα βράδυ, άρχισε να διηγείται σε μένα και σε μερικούς άλλους φοιτητές μια ιστορία για έναν άλλο ασκούμενο εδώ. Μια ιστορία μετατράπηκε σε εκατομμύρια ιστορίες, και χωρίς να σκεφτώ τι έλεγα (ήμουν λίγο μεθυσμένη), φώναξα (η μουσική ήταν αρκετά δυνατή): «Θα μπορούσες να γράψεις ένα βιβλίο με όλες αυτές τις ιστορίες!» Την επόμενη μέρα, ενώ ζωγραφίζαμε τον δρόμο κοντά στη Φρίντα, ήρθε προς το μέρος μου, έβγαλε τα γυαλιά ηλίου της, μετά τα δικά μου, με κοίταξε στα μάτια (και πάλι με αυτό το διαπεραστικό βλέμμα) και είπε: «Τι θα έλεγες να γράψεις ΕΣΥ τις ιστορίες;» Φυσικά, μου άρεσε πολύ η ιδέα! Και αυτό το έργο, όσο μικρό κι αν είναι, είναι το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης του περιεχομένου και του ύφους μεταξύ δύο ισχυρών χαρακτήρων: του δικού μου και του δικού της.
Για μένα, ήταν μια πρόκληση και μια καταπληκτική εμπειρία. Ένιωσα σαν βιογράφος με την αποστολή να αποδώσω τις σκέψεις και τα συναισθήματα της Ανθής όπως ακριβώς ήταν. Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να ξεχάσω τον εαυτό μου για να κάνω χώρο για εκείνη. Την είδα να γελάει και την είδα να κλαίει εξαιτίας των λέξεων που είχα γράψει. Αυτό και μόνο είναι επιτυχία για μένα. Ήταν σαν μια σχέση: μπορεί να διαφωνείς σε κάποια πράγματα, αλλά αν ακούσεις πραγματικά τον άλλον, σίγουρα θα βρεις έναν τρόπο να κάνεις και τους δύο ευτυχισμένους.
Οι άνθρωποι που σε αλλάζουν διακριτικά
Το δεύτερο μέρος αυτής της ιστορίας αφορά τους καταπληκτικούς ανθρώπους που γνώρισα εδώ και ό,τι μου πρόσφερε ο καθένας τους, χωρίς να το γνωρίζει. Έχω την αίσθηση ότι κάθε άτομο που συνάντησα εδώ με βοήθησε να έρθω πιο κοντά στον εαυτό μου, στον εαυτό που είχα θάψει και ξεχάσει. Μια γυναίκα μου θύμισε πόσο πολύ αγαπώ τα ζώα και τη φύση και με έκανε να ανακαλύψω δύο νέα πάθη: την πεζοπορία και την ποδηλασία.
Μαθαίνοντας να ακούμε το σώμα και το παρελθόν
Την πρώτη μέρα που πήγαμε για ποδηλασία και πεζοπορία, νόμιζα ότι θα πεθάνω στη μέση του δρόμου. Τα πόδια μου πονούσαν τόσο πολύ, που δεν μπορούσα καθόλου να ανέβω την ανηφόρα και δυσκολευόμουν να αναπνεύσω. Καπνίζω πάνω από δέκα χρόνια. Ξεκίνησα όταν ήμουν πολύ μικρή και στην οικογένειά μου είναι απολύτως φυσιολογικό να καπνίζεις. Όλοι το κάνουν. Κάθε φορά που έπρεπε να σπρώξω το ποδήλατο, σκεφτόμουν: «Θέλω να είμαι σε φόρμα, θέλω να μπορώ να το κάνω αυτό μέχρι το τέλος!»
Ξαφνικά θυμήθηκα ένα μικρό παιδί που φώναζε στον πατέρα του. «Σε παρακαλώ, σταμάτα το κάπνισμα», του είχε πει. «Το σιχαίνομαι!» Θυμήθηκα ότι έκανα εμετό κάθε φορά που πηγαίναμε ταξίδι με το αυτοκίνητο του μπαμπά μου. Οι γονείς μου νόμιζαν ότι είχα ναυτία, αλλά ήταν η μυρωδιά του τσιγάρου αναμεμειγμένη με το άρωμα που έβαζαν για να την καλύψουν που με έκανε να νιώθω άσχημα. Θυμήθηκα τον πατέρα μου στο κρεβάτι του νοσοκομείου. Μου είπε ότι η μεγαλύτερη χάρη που θα μπορούσα να του κάνω ήταν να κόψω το κάπνισμα. Μακάρι να μπορούσα να σας πω ότι από εκείνη την ημέρα το έκοψα, αλλά δεν το έκανα. Όχι ακόμα.
Ελευθερία, φιλία και νέοι ορισμοί της ζωής
Το ίδιο άτομο μου έμαθε ότι, όσο ευγενικός και φιλικός κι αν είσαι, πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που δεν θα σε συμπαθούν και δεν θα εγκρίνουν τον τρόπο ζωής σου. Η ελευθερία και η χαρά αυτής της καταπληκτικής κοπέλας μου θύμισαν το χαρούμενο και περίεργο παιδί που ήμουν κάποτε, που τραγουδούσε δυνατά χωρίς να νοιάζεται για τη γνώμη των άλλων. Δεν νομίζω ότι ξέρει πόσο εμπνευστική είναι για τους άλλους. Κάποιος άλλος μου έμαθε ότι είναι απολύτως φυσιολογικό να είσαι είκοσι έξι ετών και να μην έχεις μια σταθερή σχέση. Είναι φυσιολογικό να επιλέγεις να ακολουθήσεις τα όνειρά σου για ταξίδια και ελευθερία αντί για έναν άντρα.
Να βρεθείς χωρίς χάρτη
Αυτά είναι μόνο μερικά από τα πράγματα που έμαθα από τους φίλους μου εδώ, αλλά κάθε μέρα που πέρασα μαζί τους, έμαθα κάτι καινούργιο για εκείνους και για τον εαυτό μου. Νιώθω τόσο τυχερή που γνώρισα αυτούς τους ανθρώπους και δεν μπορώ να πιστέψω ότι ήταν απλώς τυχαίο που γνωριστήκαμε, γιατί δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς αυτούς.
Η αναγέννηση, αθόρυβα
Δεν ξέρω αν υπάρχει πεπρωμένο, αν υπάρχει κάποια λογική πίσω από όλα όσα συμβαίνουν, αλλά πιστεύω βαθιά ότι κάποιος ή κάτι ήθελε να έρθω εδώ. Έπρεπε να βρεθώ εδώ για να ξαναγεννηθώ, για να σταματήσω να λέω ψέματα στον εαυτό μου και να αρχίσω να πιστεύω, να εμπιστεύομαι και να ακολουθώ τον εαυτό μου και τη διαίσθησή μου.
Στην αναφορά μου με θέμα «ακολούθησε τα όνειρά σου» έγραψα όλες αυτές τις αηδίες για το «τουλάχιστον να προσπαθήσεις», αλλά στην πραγματικότητα δεν προσπάθησα ποτέ να ακολουθήσω το όνειρο που είχα από τη γέννησή μου. Ναι, γεννήθηκα με αυτό το όνειρο. Είμαι η μεγαλύτερη υποκρίτρια που υπήρξε ποτέ, προσπαθώντας να δίνω καλές συμβουλές στους άλλους, χωρίς όμως να τις εφαρμόζω ποτέ στον εαυτό μου.
Όμως, σε αυτό το μέρος βρήκα ξανά τον εαυτό μου και τα όνειρά μου. Αυτό είναι που θα πάρω μαζί μου πίσω στο σπίτι, μαζί με πολλά ρούχα που αγόρασα εδώ. Ελπίζω να μην μου χρεώσουν επιπλέον στο αεροδρόμιο επειδή οι αποσκευές μου είναι πολύ βαριές. Ελπίζω επίσης να υπάρχει κάτι που άφησα εδώ ή κάτι που έδωσα σε κάποιον άλλο για να το πάρει πίσω στο σπίτι. Βρήκα ξανά τον εαυτό μου και αν ποτέ ξαναχαθώ, ξέρω ότι μπορώ να αγοράσω ένα αεροπορικό εισιτήριο για τη Φινλανδία ή την Πολωνία για να βρω τους φίλους μου και το κομμάτι του εαυτού μου που αγαπώ περισσότερο.
Επιτέλους, επιλέγεις τον εαυτό σου
Το να ξεθάψεις όλα τα όνειρα που έχεις θάψει μέσα σου είναι οδυνηρό, γιατί συνειδητοποιείς πόσο χρόνο έχεις σπαταλήσει κάνοντας πράγματα που δεν σου αρέσουν, ζώντας τη ζωή που δεν θέλεις να ζήσεις. Πάντα είχα προβλήματα να αποδεχτώ και να αγαπήσω τον εαυτό μου όπως είμαι, τόσο σωματικά όσο και ως άτομο. Πιθανώς επειδή δεν έχω βιώσει ποτέ αυτό το είδος πλήρους και άνευ όρων αγάπης, ούτε από τους γονείς μου ούτε από κάποιον σύντροφο. Αλλά δεν θέλω να συνεχίσω να μισώ και να πληγώνω τον εαυτό μου εξαιτίας της αγάπης και της υποστήριξης που δεν έλαβα από τους άλλους. Δεν μπορώ να κρύβομαι πια πίσω από αυτή τη δικαιολογία. Είμαι αρκετά μεγάλη για να μάθω να αγαπώ τον εαυτό μου και να γίνω η δική μου υποστηρίκτρια.
Είναι πιο εύκολο να το λες παρά να το κάνεις, αλλά το τίμημα που πληρώνεις όταν παραμελείς τον εαυτό σου για να κάνεις τους άλλους ευτυχισμένους, ή επειδή φοβάσαι την αποτυχία, είναι πολύ υψηλό. Και παρόλο που είναι οδυνηρό, το να είμαι ειλικρινής με τον εαυτό μου είναι σαν να βγάζω ένα ζευγάρι τζιν που μου είναι μικρό, και να αρχίζω επιτέλους να αναπνέω ξανά.
